De laatste toren?
Onlangs las ik twee artikelen die op het eerste gezicht weinig met elkaar te maken lijken te hebben. In het eerste artikel werd de vraag gesteld wat er eigenlijk nog in te brengen valt tegen de economische belofte van kunstmatige intelligentie. Overheden investeren honderden miljarden, technologiebedrijven wedijveren om de krachtigste systemen te bouwen en economen voorspellen een revolutie die de wereldeconomie ingrijpend zal veranderen. Het tweede artikel was minstens zo opvallend. Een van de meest geavanceerde AI-bedrijven ter wereld blijkt gesprekken te voeren met christelijke leiders en theologen over de geestelijke en morele gevolgen van kunstmatige intelligentie.
Die combinatie liet mij niet los.
Eindtijd en technologie
Waarom zoeken de bouwers van deze nieuwe technologie het gesprek met geestelijke leiders? Misschien omdat zij aanvoelen dat de vragen die voor ons liggen uiteindelijk niet technisch zijn, maar geestelijk.
Om dat te begrijpen moeten we duizenden jaren terug. Naar Babel. Daar lezen we over een mensheid die één taal sprak, één visie had en één gezamenlijk doel nastreefde. De mensen besloten een stad te bouwen met een toren die tot in de hemel zou reiken. De mensen zeiden: "Laten wij voor onszelf een naam maken" (Genesis 11:4).
Babel was meer dan een bouwproject. Het was een geloofsproject. Niet God stond centraal, maar de mens. Niet afhankelijkheid van de Schepper, maar vertrouwen in menselijke kennis, samenwerking en macht.
God greep in en verwarde de talen, maar Babel verdween niet. Door de hele Bijbel heen keert dezelfde geest terug. In wereldrijken, ideologieën en menselijke systemen die steeds opnieuw dezelfde belofte doen: de mens kan zichzelf redden.
Liefde tot de waarheid
Wanneer ik naar de huidige ontwikkelingen rondom kunstmatige intelligentie kijk, moet ik onwillekeurig aan Babel denken. Wij bouwen vandaag geen torens van bakstenen meer. Wij bouwen met data, algoritmen en kunstmatige intelligentie. Voor het eerst sinds Babel ontstaat een technologie die grenzen, talen en culturen kan overbruggen. Juist daarom trof die vraag uit het eerste artikel mij zo sterk: wat valt er nog in te brengen tegen een belofte van duizend miljard?
Het probleem is niet dat technologie verkeerd is. Maar de geschiedenis leert dat de mens een hardnekkige neiging heeft om zijn vertrouwen te verplaatsen van God naar zijn eigen schepping.
In 2 Thessalonicenzen 2 schrijft Paulus dat mensen verloren gaan omdat zij de liefde tot de waarheid niet hebben aangenomen. Vervolgens schrijft hij dat God hun een krachtige dwaling zal zenden zodat zij de leugen geloven (2 Thessalonicenzen 2:10-11). Het probleem van de eindtijd is niet een gebrek aan informatie, maar een gebrek aan liefde voor de waarheid.
U zult als God zijn
Eeuwenlang hebben christenen zich afgevraagd hoe een wereldwijde misleiding mogelijk zou zijn. Vandaag klinkt die vraag minder theoretisch dan ooit tevoren. Ik beweer niet dat kunstmatige intelligentie de antichrist is of dat AI het beest uit Openbaring zou zijn. Maar ik stel wel een vraag.
Zou kunstmatige intelligentie het krachtigste middel kunnen worden dat de mensheid ooit heeft ontwikkeld om ideeën, overtuigingen en uiteindelijk misschien zelfs een leugen wereldwijd geloofwaardig te maken?
Openbaring laat zien dat achter de laatste grote misleiding uiteindelijk meer schuilgaat dan menselijke ambitie alleen. Johannes spreekt over de grote draak, de oude slang (Openbaring 12:9). Daarmee verbindt Openbaring het einde van de geschiedenis met het begin. De slang uit Eden. De geest achter Babel. De macht achter Babylon. Steeds opnieuw klinkt dezelfde boodschap: "U zult als God zijn." De vorm verandert. De technologie verandert. De leugen verandert nauwelijks.
Misschien is dat wel de belangrijkste les die Babel ons vandaag nog leert. De grootste bedreiging voor de mensheid is niet dat machines slimmer worden dan mensen. De grootste bedreiging is dat mensen opnieuw gaan geloven dat zij God niet meer nodig hebben.
De Koning komt
Toch eindigt de Bijbel niet met Babel. Niet met Babylon. Niet met de draak. En ook niet met technologie. De Bijbel eindigt met een Koning Die komt. Jezus Christus verschijnt als Koning der koningen en Heere der heren (Openbaring 19:16). Daarom hoeven christenen niet angstig te zijn wanneer zij de ontwikkelingen van deze tijd volgen. Maar wij moeten wel waakzaam blijven. Onze hoop ligt niet in technologie. Niet in economische groei. Niet in menselijke vooruitgang. Onze hoop ligt in Christus alleen.
Want uiteindelijk zal niet de toren overwinnen, maar de Koning.
Ton Hardon
Wil je deze content helpen mogelijk te maken? Je kunt ons werk steunen door een gift te geven.
