Image

De vergeten zuivering: niet Israël, maar Afrika

Opinie
27 augustus 2025

Dagelijks horen we over de vermeende genocide in Gaza door Israël (die in mijn ogen overigens helemaal niet plaatsvindt). Ook het woord 'etnische zuivering' vliegt over tafel alsof het niets is. Daar waar echter werkelijke zuiveringen plaatsvinden, zwijgt de internationale gemeenschap. Ik vraag daarom in dit opiniestuk aandacht voor de situatie in Afrika, waar christelijke gemeenschappen worden verdreven en uitgemoord.

De wereld zwijgt bij het geweld in Sub-Sahara Afrika, terwijl internationale rapporten dit gebied bestempelen als een epicentrum van jihadisme en islamitisch terrorisme. The Middle East Research Institute (MEMRI) omschrijft de situatie als het spel 'whack-a-mole' waarbij je molletjes moet slaan zo gauw ze ergens op het speelveld bovenkomen; zodra je één molletje neerslaat, duikt er ergens anders weer een op. Dit is precies wat er gebeurde toen ISIS in Syrië en Irak werd verslagen. De beweging heeft zich verplaatst naar Afrika en duikt daar nu weer op. En dat ook niet in een klein gebied. De islamisten zijn actief in Nigeria, Oeganda, Congo, delen van Kenia en momenteel vooral ook in Mozambique.

Ultieme wreedheden
In dit uitgestrekte Afrikaanse gebied vinden de meest wrede misdaden plaats: onthoofdingen, martelingen, lijken die worden tentoongesteld, ontvoeringen en het platbranden van hele dorpen. Met name christelijke regio's en plekken worden aangevallen. De bevolking wordt verdreven, leiders en geestelijken worden vermoord. Voorraadschuren worden in brand gestoken om de bevolking uit te hongeren, jongens worden weggenomen om kindsoldaat te worden of dwangarbeid te verrichten en meisjes om uitgehuwelijkt en misbruikt te worden. Het gaat inmiddels om vele duizenden slachtoffers en nog veel meer vluchtelingen. Zo meldde de VN dat in een week tijd 46.000 vluchtelingen uit Cabo Delgado in Noord-Mozambique zich bij de organisatie meldden.

Er zijn meerdere factoren die een rol spelen bij dit geweld, iets wat ook Open Doors erkent en ik met hen. Maar religie is wel ook een factor, misschien wel de belangrijkste. Het gaat hier immers om islamitische extremisten die, net als ISIS, rondtrekken en gericht christenen en christelijke regio's aanvallen. Hun doel is de oorspronkelijke bevolking te terroriseren en te verdrijven, zodat het land kan worden overgenomen en de sharia kan worden ingevoerd. Dit zijn daarmee letterlijk etnische zuiveringen, volgens de exacte definitie van de term: handelingen gericht op het verdrijven van een specifieke etnische of religieuze groep uit een bepaald gebied, vaak door het plegen van misdaden zoals genocide, misdaden tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaden.

Waarom?
Ik vraag me al een tijd af waarom dit nauwelijks aandacht krijgt in Nederlandse en andere westerse media. Het kan zijn dat het te ver weg is en er te weinig media aanwezig zijn om hierover te rapporteren. Daarnaast geldt helaas in de journalistiek de stelregel: ernst maal herkenbaarheid is nieuwswaarde. En Afrika, zeker Sub-Sahara Afrika, is ver weg. Heel ver weg. Het gaat dan ook nog eens om culturen die anders zijn dan de onze en er wonen mensen - laten we eerlijk zijn - die er anders uitzien dan wij. Bovendien hebben wij in Nederland geen grote groep met een Afrikaanse achtergrond die hier aandacht voor vraagt. Wel hebben we een grote groep islamitische landgenoten die zich verbonden voelen met hun geloofsgenoten in bijvoorbeeld Gaza, dus daar is wel aandacht voor. Zo werkt de wereld nu eenmaal.
Daarbij komt dat het gaat om Afrikaanse staten die niet goed functioneren. Wat kunnen wij daar dan aan doen? Maar toch: waarom die selectieve verontwaardiging? Waarom hoor je niemand over Afrika? Is het omdat het om christenen gaat, om (zwarte) Afrikanen, omdat de daders moslims zijn? Wat is de echte reden?

Ik denk dat het uiteindelijk iets geestelijks is. Ik ben er namelijk van overtuigd dat we met geestelijke strijd te maken hebben. Wij van Het Zoeklicht geloven dat we in de laatste dagen leven. De tekenen van de tijd manifesteren zich. De obsessie met Israël en de Jodenhaat die hiermee gepaard gaat, is hier onderdeel van, zo leert Gods Woord. Jeruzalem zal meer en meer de steen des aanstoots worden waaraan de volken zich moeten vertillen (Zacharia 12). Juist de situatie van het nu maakt meer en meer de weg vrij voor een valse vrede in het Midden-Oosten, en hoe meer druk er op de ketel komt te staan, hoe meer ellende, hoe meer de wereld bereid is een compromis te accepteren en de komst van de antichristelijke vrede te vieren.

Onze broeders en zusters in Afrika zijn daarvan het slachtoffer. Zij worden geterroriseerd door islamitische extremisten, net zoals christenen, Jezidi's en andere minderheden in Syrië en Irak destijds door ISIS. En de wereld haalt er helaas de schouders over op. Kijk maar: er zijn geen demonstraties voor Nigeria, we zien geen Mozambikaanse vlaggen in het straatbeeld, er worden geen acties gehouden om geld in te zamelen voor de christelijke dorpen in Congo. Niets van dit alles.
Het zegt veel over het hart van de mens en hoe makkelijk wij ons laten beïnvloeden door duistere machten en manipulaties van (belangen)groepen en (sociale) media. De westerse mens van tegenwoordig zou ontwikkeld en kritisch zijn, maar daar zie ik maar weinig van. Ook vandaag vieren misleiding en manipulatie hoogtij, en zie eens hoe makkelijk iedereen meebuigt. En de allerarmsten van de wereld in het verre Afrika trekken maar weer eens aan het kortste eind.

Roelof Ham

Wil je deze content helpen mogelijk te maken? Je kunt ons werk steunen door een gift te geven.