Sinds wanneer zijn christelijke waardes ineens extreem-rechts?

Christelijk geloof en waarden onder vuur

Het rapport met de titel ’Symbolen als wapen. Christelijke nationalisme als drijvende kracht achter de radicaal-rechtse beweging in Nederland’ stelt dat er in Europa en Nederland steeds meer christelijke symbolen opduiken bij conservatieve betogingen en demonstraties. Met fotografische bewijzen wordt aangetoond hoe bijvoorbeeld kruizen opduiken tijdens deze demonstraties. Ook wordt er stilgestaan bij de verbinding van allerlei activistische groepen met van oudsher christelijke sektes als de Orde van Tempeliers. 

Laat ik hierbij mijn positie nogmaals helder maken. Zoals ik in de inleiding al schreef: ik ben ervan overtuigd dat politiek en geloof ver bij elkaar vandaan moeten blijven. Het vermengen van beide is niet goed. Dat wil trouwens niet zeggen dat christenen niet in de politiek kunnen werken, alleen dat de vermenging van de beide waarbij macht en geloof door elkaar gaan lopen, problematisch is. De geschiedenis heeft steeds weer aangetoond dat dit niet werkt. Simpelweg omdat deze vermenging altijd haaks staat op dat Evangelie, wat in het wezen immers a-politiek is. 

‘Antirechtenbeweging’
Toch blijft het rapport niet bij het aangeven waar het christendom wordt geabsorbeerd en gebruikt voor politieke doeleinden door rechtse en conservatieve groepen. Door het hele rapport heen klinkt steeds weer dat de conservatieve beweging staat voor het traditionele gezin, dat ze zich afzetten tegen de lhbti-ideologie én dat ze pro-life zijn. Daarmee beperkt het de rechten van vrouwen en anderen en dat is schadelijk. De pro-life beweging wordt in het rapport in dit verband - heel veelzeggend - omschreven met het woord ‘antirechtenbeweging’. Deze term is een bekend frame van de pro-abortus beweging, die de beweging die opkomt voor het ongeboren leven hiermee wegzet als een groep die tegen de rechten van vrouwen zijn. Zij zouden mensenrechten willen inperken en zouden dus staan voor onderdrukking van de vrouw. Daarbij wordt echter voor het gemak even vergeten dat het kindje in de buik ook een mens is dat net zo goed rechten heeft. 

Waarom dit rapport steeds maar weer deze link legt, is mij niet helder. Waarom is het opkomen voor het traditionele gezin van man en vrouw en kinderen bijvoorbeeld, specifiek meteen rechts of rechts-extreem? Hier gaat naar mijn idee iets fundamenteel fout. Als het stelt dat de rechts-extremisten staan voor ‘traditionele genderrollen en een familie-ideologie waarbij het heteroseksuele familie de hoeksteen is…’ dan mag dat zo zijn, maar dat maakt die waarden daarmee op zich nog niet tot rechts-extreem in zichzelf. Dat kun je ook als niet rechts of radicaal rechts net zo goed vinden.

Bevraagd
Het Reformatorisch Dagblad heeft meneer Postma hierop bevraagd. Hij geeft daarop aan dat volgens hem ieder mag vinden wat hij of zij vindt, maar niet ongebreideld in de samenleving naar anderen toe: ‘Mensen mogen zeker opkomen voor hun eigen rechten, ook vanuit hun geloofsovertuiging. Maar als rechten van anderen worden ingeperkt, hebben we daar wel degelijk moeite mee.’
Dat klinkt sympathiek, maar hiermee worden andersdenkenden effectief monddood gemaakt, zoals tegenwoordig zo vaak gebeurt in de maatschappij. Er moet immers voor iedereen ruimte zijn, maar niet voor hen die het verkeerde zeggen volgens de mensen die vinden dat het ze weten. Iedereen moet ruimte krijgen, maar als jij bijvoorbeeld opkomt voor de onderdrukte in het ongeboren kind, dan ben jij het probleem: jij beperk dan namelijk de rechten van de ander die abortus moet kunnen plegen. Geloof gerust wat je wilt, maar val een ander met jou idioterie niet lastig. Dat is de denkwijze en dus moeten waaksters bij abortuscentra die de wet niet overtreden, in vakken honderden meters verderop gaan staan, zodat ze niet gehoord worden. Houden ze zich daar niet aan, dan worden ze opgepakt. Want wij, de ‘weldenkenden’, hebben een ander narratief, een ander geloof en een andere waarheidsclaim en dat mag je niet bevragen of in de weg zitten. Een uitspraak als die van Postma hierboven, komt in de praktijk neer op het monddood maken van hen die het niet met de meerderheid en/of de macht eens zijn.

Raad van Kerken
De gedachtengang van Justice for Prosperity sluit dan weer wel aan bij wat de Raad van Kerken in april jongstleden naar buiten bracht. In de handreiking ‘De weg van het discipelschap’ zet zij zich actief af tegen wat zij als rechts-extremisme bestempeld. Zij ziet dezelfde beweging als die in het rapport, van christelijke symbolen en taal die gebruikt worden voor nationalistische en conservatieve doeleinden. De raad stelt dat dit niet goed is. De christelijke taal en symboliek mag niet gebruikt worden voor ‘eng-nationalistische, anti-islamitische en identitaire doelen’. Dit botst met het universalistische karakter van het geloof. Ook verzet de handreiking zich tegen de waarden van de rechtse beweging: waar Jezus in de Bijbel oproept tot dienstbaarheid, kwetsbaarheid en naastenliefde, verheerlijkt radicaal-rechts volgens het rapport juist brute kracht, macht, masculiniteit en hardheid. Dat past aldus de Raad van Kerken niet bij het christendom.
En uiteraard mag een Raad van Kerken dit vinden en publiceren voor de wereld. Maar bedenk wel dit: over extreem-links gedachtengoed spreken ze zich niet uit. Terwijl ook radicaal links verre van een vriend van het christelijke geloof is. Links, zeker radicaal links, is inmiddels bijna over de hele linie antisemitisch tot op het bot. Links kent eveneens racistische motieven in haar slachtoffer-hiërarchie en identiteitspolitiek rond gender en intersectionele hokjes, en links vormt zeker ook een bedreiging voor het christelijk geloof, wat zij verre van goed gezind is. Toch zijn er christenen, voorgangers en kerken die zich met deze beweging vereenzelvigen. Er wordt bijvoorbeeld avondmaal gevierd bij de blokkering van een snelweg door XR-rebellion, om maar eens wat te noemen. Door nu de meetlat wél aan te leggen bij radicaal-rechts en niet bij de uitwassen van radicaal-links laat de Raad zien dat ze bevooroordeeld zijn. Ze beoordelen de ene groep op de intentie (links wil immers 'het goede' voor de gemarginaliseerde) en dus zeggen we er niets van hoe dat uitwerkt, terwijl ze de andere groep op de consequentie wordt beoordeeld (rechts sluit mensen uit en discrimineert), zonder dat intenties een rol lijken te spelen. Dat is uiterst selectief en getuigt van een politieke, ideologische bevooroordeling. 

Justice for Prosperity
Het rapport over christelijke symbolen en taal in de conservatieve, rechts en rechts-radicale beweging, ademt dezelfde sfeer. Het rapport verwijst zelfs al citerend rechtstreeks naar de handreiking van de Raad van Kerken als in de inleiding te lezen valt: ‘De Raad beschrijft dit als ‘racistisch, antisemitisch en een bedreiging voor de democratie, de rechtstaat en het christelijk geloof.’ 

Het  vermengen van geloof en politiek is nooit een goede zaak, maar op deze manier zoals het in het rapport van Justice for Prosperity staat opgeschreven, wordt het wel een heel eenzijdige vertoning. Het staan voor het traditionele gezin, een Bijbelse visie op huwelijk en seksualiteit en het opkomen voor de rechten van het ongeboren kind, is geen uiting van rechts-extremisme in zichzelf, maar valt onder normale opvatting van christenen wereldwijd. Christenen die zich baseren op Gods Woord. Dat dit klaarblijkelijk toch door de intelligentsia van onze maatschappij tot het extremisme wordt gerekend is een teken van de tijd…

Roelof Ham

Bron: Justice for Prosperity

Lees ook:

• Anthropic spreekt met christelijke leiders over AI

• Rusland bereidt zich voor op oorlog met Europa

Wil je deze content helpen mogelijk te maken? Je kunt ons werk steunen door een gift te geven.