Meerouderschap en ethiek: hoe de Canadese adoptie onze toekomst voorspelt

De logica van het hellende vlak
Ooit studeerde ik theologie. Een belangrijk onderdeel van deze studie is retorica. Hierin worden onder andere drogredenen behandeld. Drogredenen zijn argumenten of redeneringen die logisch gezien niet kloppen of misleidend zijn, maar die toch aannemelijk lijken en en vaak gebruikt worden om een standpunt te verdedigen of iemand te overtuigen.
Er zijn vele soorten drogredenen. Een ervan is de drogreden van het hellende vlak. Hierbij wordt ten onrechte beweerd dat een relatief kleine, eerste stap onvermijdelijk zal leiden tot een reeks van steeds ergere en ongewenste gevolgen, zonder dat dit voldoende wordt onderbouwd. De redenering is als volgt: als besloten wordt tot stap A, volgen B, C, en D automatisch. Dit is een drogreden, omdat de onvermijdelijkheid van die vervolgstappen niet vaststaat.
Er is echter een praktisch probleem met deze theorie. Hoewel het argument logisch gezien een drogreden mag zijn, wijst de praktijk uit dat wanneer stap A eenmaal gezet is, de samenleving vaak mettertijd ook stappen B, C, D (en verder) zal zetten, zeker op ethisch vlak. De situatie in Quebec is hiervan een sprekend voorbeeld.

Drie mannen en een baby: van komedie naar realiteit
In de jaren tachtig verscheen er een komische film over drie mannen die gezamenlijk een baby moesten opvoeden. Destijds was het een grappige en fictieve aanname. Niemand nam het serieus als optie voor de werkelijkheid. Maar tijden veranderen en vandaag de dag is er dus de nieuwe realiteit waarbij drie mannen in een polyamoureuze, homoseksuele relatie samen een kind opvoeden. Een polyamoureuze relatie is de officiële benaming voor een seksuele (liefdes)relatie met meer dan twee mensen, de samenstelling (mannen, vrouwen, of een combinatie) is daarbij in principe onbeperkt.

Deze drie mannen in dit type relatie hebben dus het kind geadopteerd. Kan dit dan volgens de Canadese wet? Niet helemaal. Officieel erkent de staat Quebec niet meer dan twee ouders voor een kind. De mannen hebben dus niet alledrie juridisch het ouderschap verkregen. Toch is de adoptie wel de feitelijke situatie voor het gezin van drie ouders. Dit  was en is ook openlijk bij de instanties bekend, die dit proces hebben goedgekeurd en begeleid. Zij zagen hierin geen probleem.
Nu de adoptie een feit is, spant het trio zich in om het ouderschap voor alle drie de mannen juridisch vast te laten leggen. Daarvoor zullen de wetten van Quebec wel gewijzigd moeten worden, maar dat kan. In andere Canadese provincies is het bij wet al mogelijk dat kinderen meer dan twee ouders hebben (bijvoorbeeld bij een samengesteld gezin na scheiding). Sterker nog, Quebec is al opgeroepen door het hoogste gerechtshof van de provincie om binnen een jaar dit ook daar mogelijk te maken. De erkenning van slechts twee ouders zou namelijk in strijd zijn met de grondwet van Canada. Gekoppeld aan de legalisatie van het homohuwelijk (sinds 2005 in het land), opent dit de weg voor drie homoseksuele mannen om gezamenlijk één kind te adopteren.

Logisch gevolg
De adoptie in Quebec illustreert de waarheid van het argument van het hellende vlak: door één principe te erkennen – in dit geval het regelen van meerouderschap voor ingewikkelde gezinssituaties (die zelf weer voortkomen uit de schuivende huwelijkse moraal over scheiden, samenwonen en dergelijke) – belanden we in een geheel ander vaarwater dan wellicht de oorspronkelijke intentie was.
Helaas is dit niet het enige ethische onderwerp waarop dit van toepassing is. Zo was euthanasie ooit bedoeld voor de allerzieksten die ondraaglijk leden en binnen afzienbare tijd onherroepelijk zouden sterven. Zo gunden we hen een zachte dood. Tegenwoordig echter doden we in Nederland jonge, lichamelijk gezonde mensen van soms nog geen twintig jaar oud, omdat zij het leven niet aankunnen.

Nederland staat adoptie door meer dan twee ouders nog niet toe bij wet. In de praktijk komt het echter al wel voor dat biologische ouders van kinderen met die kinderen in polyamoureuze relaties leven. Progressieve partijen proberen al jaren om polyamorie en meerouderschap op de politieke agenda te krijgen. Hoewel de samenleving tot nog toe niet overstag is gegaan, wordt bij iedere publieke en politieke discussie die wordt aangeslingerd, de samenleving verder gekneed. Op een gegeven moment zullen we, onder invloed van het hellende vlak, alsnog de stap zetten. Zie hier het hellende vlak.

Roelof Ham

Bron: CTV News

Lees ook:

• De paradox van inclusie: Waarom de HU christelijke feestdagen neutraliseert

• Polyamorie, de nieuwste trend in de seksuele revolutie

Wil je deze content helpen mogelijk te maken? Je kunt ons werk steunen door een gift te geven.